TOPLOTNA KUPOLA STIŽE: BiH očekuju temperature iznad 40 stepeni

• Snažan visinski greben širi se prema istoku preko srednje Evrope i Balkana, donoseći prostran toplotni talas s dnevnim temperaturama iznad 40 stepeni tokom prve sedmice augusta...

SARAJEVO, 04. augusta - Pod uticajem stabilne toplotne kupole i atmosferskog bloka u obliku slova Omega, izuzetno topla i suha zračna masa prodire iz sjeverne Afrike. Ovo podiže visinske temperature do ekstremnih vrijednosti i donosi žestoke vrućine u sjevernu Italiju, Mađarsku, Hrvatsku, Srbiju i okolne regije.

Šta je toplotna kupola?

Kada su se u prošlosti u Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi i Evropi dešavali rekordni toplotni talasi, toplotna kupola je bila jedan od ključnih faktora. Ovaj fenomen nazivamo toplotnom kupolom kada se razviju izuzetno visoke temperature.

Visinski greben, odnosno veoma topla zračna masa na većim visinama, obično formira toplotnu kupolu. Ovaj vremenski obrazac donosi visoke, a ponekad i rekordne temperature u regiji ispod njega.

Ovaj termin se koristi kada se prostrano područje visokog pritiska zadržava nad velikim dijelom kontinenta. Ako je događaj izuzetno stabilan i ekstremno izražen, obično traje nekoliko dana ili sedmica. Toplotna kupola djeluje poput poklopca na loncu, piše Severe Weather.

Ekstremne vrućine unutar toplotnih kupola mogu značajno uticati na ljudsko zdravlje i biti opasne, posebno za ranjive populacije poput starijih osoba, djece i hroničnih bolesnika čije se stanje može pogoršati uslijed ekstremnih temperatura.

Kakvo vrijeme nas čeka?

Najtoplija zračna masa zarobljena je ispod samog jezgra toplotne kupole na visini, obuhvatajući Njemačku, Češku, Poljsku, Slovačku, Austriju, sjevernu Italiju i Sloveniju do sredine sedmice. Najizraženije temperaturne anomalije očekuju se nad Poljskom u srijedu. Visinski talas na zapadu Evrope donosi dodatnu maritimnu (pomorsku) zračnu masu s Atlantika, pružajući osvježenje za Ujedinjeno Kraljevstvo, Francusku i većinu Pirinejskog poluostrva.

Do petka, visinski talas iznad Zapadne Evrope jača, uslijed čega toplotna kupola nad srednjom Evropom postaje izduženija i pomjera se dalje prema istoku i jugoistoku preko Istočne Evrope i Balkanskog poluotoka. To će donijeti znatno više temperature i u balkanske zemlje, koje su do sada bile pošteđene najekstremnijih vrućina od početka ovog dugotrajnog toplotnog talasa sredinom jula.

Dakle, kao odgovor na postepeno širenje toplotne kupole prema istoku, površinski toplotni talas donijet će najviše temperature u Njemačkoj, Češkoj, Slovačkoj, Austriji, Mađarskoj i Sloveniji u utorak. Do srijede, jezgro najizraženijih temperaturnih anomalija pomjera se dalje na istok zajedno s kupolom na visini, pa se visoke temperature šire i preko Hrvatske, dostižući Srbiju i Rumuniju. U međuvremenu, od zemalja Beneluksa prema Njemačkoj dolazi do blagog zahlađenja pod uticajem zapadnog talasa.

U četvrtak ostaje izuzetno vruće, posebno od istočne Slovenije i Hrvatske prema Mađarskoj, Slovačkoj, sjevernoj Srbiji, Rumuniji i Ukrajini. Prognozira se da će ovo biti najtopliji dan za sjeverni Balkan i Istočnu Evropu ove sedmice. Ekstremne vrućine u regiji nastavljaju se i u petak, šireći se prema zapadnoj Rusiji i dalje na jug preko Balkana, obuhvatajući Bosnu i Hercegovinu, Bugarsku i Grčku.

Trendovi nakon ove sedmice upućuju na mogućnost da se iduće sedmice još jedan snažan greben proširi na jugozapadnu, zapadnu i srednju Evropu. Modeli sugerišu da bi sljedeće sedmice moglo doći do novog zagrijavanja na području od Portugala, Španije i Francuske prema Alpama, uz novi značajan toplotni val. On bi se postupno proširio i na britansko otočje.