Presude za genocid u Srebrenici: Odgovornost lidera i vojnika

 - Genocid na području Srebrenice potvrđen je pravosnažnim presudama međunarodnih sudova, kojima je verificiran najteži zločin i jedini genocid počinjen na evropskom tlu nakon Drugog svjetskog rata. U nastavku donosimo pregled sudskih presuda koje su izrečene najodgovornijim civilnim i vojnim akterima jednog od najtežih zločina u savremenoj evropskoj historiji.

SREBENICA, 11. jula - Genocid u Srebrenici potvrdila je najviša sudska instanca u sistemu Organizacije ujedinjenih nacija – Međunarodni sud pravde u Haagu presudom od 26. februara 2007. godine. Haški tribunal, Sud Bosne i Hercegovine te pravosuđa u Srbiji i Hrvatskoj do sada su za genocid i ratne zločine osudili ukupno 54 osobe na 781 godinu i pet doživotnih kazni zatvora.

Hronološki posmatrano, prva presuda kojom je utvrđen genocid u Srebrenici bila je ona koju je Radislavu Krstiću, bivšem načelniku Štaba/zamjeniku komandanta Drinskog korpusa VRS-a, izrekao isti sud. 2004. godine je pravosnažno osuđen na 35 godina zatvora, a Sud je konstatirao kako je zločin planiran 's vrha', te da su najodgovorniji članovi Glavnog štaba VRS-a. RATKO MLADIĆ

Za genocid u Srebrenici osuđeni su najviši civilni i vojni dužnosnici BH entiteta RS – Radovan Karadžić, prvi predsjednik tog entiteta i vrhovni komandant Vojske RS, koji je u martu 2019. godine u Haagu osuđen na kaznu doživotnog zatvora, te zločine protiv čovječnosti i kršenje zakona i običaja ratovanja u drugim dijelovima BiH.

8. juna 2021. godine na doživotni zatvor pravosnažno je za genocid i druge zločine protiv čovječnosti osuđen bivši komandant Glavnog štaba VRS-a Ratko Mladić.

Kada se radi o vojnim aspektima presuda za Srebrenicu, najviše je osuđenih iz Glavnog štaba VRS-a i Zvorničke brigade, a kada se radi o policijskim strukturama, najveći broj bivših pripadnika Drugog odreda Specijalne policije Šekovići i Centra za obuku “Jahorina” MUP-a RS.

Ljubišu Beara i Zdravka Tolimira je Međunarodni tribunal osudio na doživotni zatvor. Beara je 2017. godine preminuo tokom izdržavanja kazne u zatvoru u Njemačkoj, a Tolimir godinu prije, u trenutku kada je čekao upućivanje na izdržavanje kazne.

Na doživotni zatvor osuđen je i potpukovnik Drinskog korpusa VRS Vujadin Popović, koji je proglašen krivim za genocid, istrebljenje, ubistvo i progon Bošnjaka.

Bivšem načelniku uprave za operativno-nastavne poslove Glavnog štaba Radivoju Miletiću je izrečena zatvorska kazna u trajanju 18 godina, dok je član Glavnog štaba VRS-a Milan Gvero osuđen na pet godina, ali je umro dok se nalazio na privremenoj slobodi.

Po priznanju krivice za sudjelovanja u ubistvima Dražen Erdemović je osuđen na 5, a Marko Boškić na 10 godina zatvora.

Na dugotrajne kazne zatvora osuđeni su – Franc Kos na 35 godina, Stanko Kojić 32 i Zoran Goronja 30 godina, dok je Vlastimiru Golijaninu izrečena zatvorska kazna u trajanju od 15 godina.