MUP RH do sada kreirao više od 688.000 EES dosjea građana trećih zemalja koji ulaze u šengenski prostor

-    Od početka primjene evropskog Entry/Exit sistema (EES), 12. oktobra prošle godine, hrvatska granična policija je kreirala oko 688.689 ličnih dosjea građana trećih zemalja koji ulaze u šengenski prostor. Uz spomenute novo kreirane dosjee, u istom razdoblju je 1.056.294 državljana trećih zemalja verificirano kroz EES tijekom granične kontrole...                                                                                                                                                                         

ZAGREB/SARAJEVO, 24. januara - Iz Ministarstva unutarnjih poslova Republike Hrvatske Feni je potvrđeno da policijski službenici granične policije, od početka postupne primjene i registracije državljana trećih zemalja u Entry/Exit sistem, koriste i mobilne uređaje koji služe za kreiranje ličnih dosjea i prikupljanje biometrijskih podataka putnika, a sve s ciljem ubrzanja graničnih kontrola i smanjenja zadržavanja putnika, posebno u periodima pojačanog saobraćaja.

- Mobilni uređaji raspoređeni su na sve granične prijelaze na kojima se obavlja registracija u Entry/Exit sistem, a nabavljeni su zajedno s ostalom opremom za registraciju putnika - kazali su iz MUP-a RH.

Nabavka je, kako navode, uglavnom finansirana iz fondova Evropske unije.

Prema pojašnjenju MUP-a, mobilni uređaji koriste se prvenstveno u situacijama povećanog intenziteta saobraćaja na graničnim prijelazima, kada policijski službenici biometrijske podatke prikupljaju dok putnici ostaju u vozilima u kolonama.

Na taj način, kako ističu, omogućeno je da po dolasku na kontrolnu kućicu putnici ne moraju napuštati vozila, budući da se prikupljeni podaci automatski prenose i pohranjuju u desktop aplikaciji koja se koristi na graničnim prijelazima.

- Tokom redovnog odvijanja saobraćaja mobilni uređaji koriste se i za registraciju djece, nepokretnih i teško pokretnih putnika, kao i putnika u autobusima, čime se dodatno prilagođava granična procedura različitim kategorijama putnika - pojasnili su.

Iz MUP-a RH navode i da su svi policijski službenici granične policije, u okviru obuke za rad na Entry/Exit sistemu, prošli i poseban dio obuke koji se odnosi na korištenje mobilnih uređaja.

Naglasili su da mobilni uređaji ne zamjenjuju postojeće kamere i skenere na graničnim prijelazima, već se koriste kao dopuna postojećem sistemu kontrole, s ciljem efikasnije obrade putnika i rasterećenja graničnih kućica u vrijeme najvećih gužvi.

Entry/Exit sistem (EES) je tehnološki napredni, digitalni sistem kontrole vanjskih granica EU, čija je primjena počela 12. oktobra 2025. i planira se postepeno uvesti do 10. aprila 2026. godine. Sistem omogućava automatsko evidentiranje ulazaka i izlazaka državljana trećih zemalja (to jest onih koji nisu državljani EU ili država povezanih sa Šengen prostorom) koji putuju u EU na kratkoročni boravak (do 90 dana u periodu od 180 dana).

U praksi, EES zamjenjuje dosadašnje ručno pečatiranje pasoša automatskim zapisom podataka, uključujući biometrijske podatke putnika (fotografiju lica i otiske prstiju), koji se bilježe u digitalnu bazu podataka svaki put kada osoba ulazi ili izlazi iz Šengena. Pored osnovnih podataka iz pasoša, sistem također bilježi tačne podatke o mjestu i vremenu prelaska granice.

Podaci prikupljeni kroz EES čuvaju se pod strogim standardima zaštite privatnosti i u skladu s GDPR-om (Opća uredba o zaštiti podataka EU), uz jasno definirane svrhe obrade i rokove čuvanja podataka (tri godine od datuma kreiranja, odnosno tri godine i jedan dan od posljednjeg izlaska).

Za građane Bosne i Hercegovine EES ne ukida bezvizni režim koji BiH ima sa EU, što znači da građani i dalje mogu putovati bez vize u zemlje Šengena. 

Prema zvaničnim saopćenjima, novi sistem bi trebao olakšati i ubrzati prelazak granice na duge staze, jer se prilikom ponovnih prelaza koristi već pohranjeni digitalni zapis, putnici neće ponovo prolaziti kompletno snimanje podataka ako su već evidentirani u sistemu.

Za Bosnu i Hercegovinu, pored same kontrole podataka pri prelasku granice prema Hrvatskoj i ostalim državama koje koriste EES, važno je naglasiti da EU i BiH već rade na jačanju saradnje o pitanju migracija i upravljanja granicama, uključujući sporazume koji omogućavaju operativnu saradnju s Agencijom Evropske granične i obalne straže (Frontex).

Ovi koraci su dio šireg angažmana BiH sa EU u kontekstu bezviznog režima, sigurnosnih standarda i regionalne saradnje u borbi protiv ilegalnih migracija i prekograničnog kriminala.