MMF UPOZORAVA DA SVIJET TONE U DUGOVE NEVIĐENE OD 1945. GODINE: Sukobi, ratovi, nesigurnost ekonomije, siromaštvo...

-    Fond navodi da energetski šokovi uzrokovani sukobima, strožiji finansijski uslovi i rastući troškovi odbrane pogoršavaju fiskalne pritiske, dok će globalna plaćanja kamata dostići skoro 3 posto BDP-a za četiri godine...                                                                                                                                         

ISTANBUL, 15. aprila  – Međunarodni monetarni fond (MMF) saopštio je u srijedu da se očekuje da će globalni javni dug doseći 100 posto BDP-a do 2029. godine, što je nivo viđen samo u periodu nakon Drugog svjetskog rata, javlja Anadolu.

Fond je naveo da u 2025. godini nije bilo značajnijeg poboljšanja u dinamici globalnog javnog duga, dok je rat na Bliskom istoku dodao novi izvor fiskalnog pritiska na ionako napregnuto globalno okruženje, navodi se u aprilskom izdanju izvještaja „Fiscal Monitor“.

U izvještaju se navodi da je sukob imao velike globalne reperkusije kroz ometanje snabdijevanja energijom, pooštravanje finansijskih uslova i prisiljavanje vlada da biraju između obuzdavanja rasta cijena i očuvanja fiskalnog prostora. Naglašeno je da je fiskalni efekat bio veoma asimetričan u različitim zemljama.

MMF je takođe naveo da, iako je oštri porast neizvjesnosti politike koji je dominirao ekonomskim izgledima prije godinu dana popustio sa svog vrhunca, osnovni fiskalni i geopolitički pritisci nisu splasnuli.

Uprkos otpornosti globalne ekonomije, fiskalni izgledi su se pogoršali, navodi se u izvještaju. Globalni bruto javni dug porastao je na 93,9 posto BDP-a u 2025. godini i, prema trenutnoj putanji, predviđa se da će se popeti na 95,3 posto u 2026; 97,2 posto u 2027; 98,8 posto u 2028. i 100 posto u 2029. godini.

U izvještaju se ističe da, pored već visokog nivoa globalnog duga, putanja koju podrazumijevaju trenutne fiskalne postavke ostaje centralni razlog za zabrinutost. Više kamatne stope i veća osjetljivost tržišta na fiskalne vijesti sugerišu da se prostor za apsorpciju daljih šokova suzio.

Napomenuto je da čak i u zemljama u kojima je dinamika duga poboljšana, nivoi javnog duga u mnogim slučajevima ostaju iznad vrhunaca zabilježenih tokom koronavirusne krize. Isplate kamata su, u međuvremenu, naglo porasle sa 2 posto globalnog BDP-a na skoro 3% u samo četiri godine.

MMF je naveo da SAD bilježi ukupni javni deficit ekvivalentan nivou od 7 posto do 8 posto BDP-a i da se čini da nemaju uspostavljen plan konsolidacije duga. Predviđa se da će bruto javni dug SAD-a dostići 142,1 posto BDP-a do 2031. godine.

Kina je, u međuvremenu, fiskalno ekspandirala u kratkom roku kako bi podržala domaću potražnju usred deflacijskih pritisaka, što je njen ukupni deficit poguralo na oko 8 posto BDP-a, navodi se u izvještaju. Očekuje se da će kontinuirani veliki deficiti podići dug Kine na 126,8 posto BDP-a do 2031. godine.

MMF je upozorio da rat na Bliskom istoku prijeti da pojača nepovoljnu dinamiku finansija i cijena roba kroz više globalne kamatne stope, jači američki dolar i rastuće cijene energije, povećavajući makroekonomske pritiske na tržišta u razvoju i ekonomije u razvoju.

Navodi se da bi javne finansije mogle doći pod još veći pritisak zbog viših cijena hrane i goriva, strožijih finansijskih uslova, slabije ekonomske aktivnosti i rastuće potrošnje na odbranu. U scenariju dugotrajnog sukoba, globalni rizični dug mogao bi se povećati za 4 procentna poena.