KRAJ ERE: Smrt Alija Khameneija stvara političku neizvjesnost u Iranu

Iranski vrhovni vođa ajatolah Ali Khamenei je mrtav, javili su državni mediji.

TEHERAN/Klix.ba 1. mart - Svjetski mediji prenose da su iranski državni mediji potvrdili smrt Khameneija, što dolazi nakon niza izraelskih i američkih informacija da je ubijen.

Tokom cijelog dana se spekuliše da je Khamenei ubijen u jutrošnjim izraelsko-američkim napadima, a potvrda je došla kasnije, prvo od izraelskih, a zatim i američkih izvora.

Zvanično nije poznato na koji način je ubijen niti gdje, ali je objavljeno da je pogođen kompleks u kojem boravi Khamenei u Teheranu, kao i satelitske snimke urušenih objekata.

Iranskoj potvrdi smrti ajatolaha prethodila je objava Farsa da su ubijena četiri člana njegove uže porodice, među kojima kćerka, zet, snaha i unuka.

Khamenei je na čelo države došao 1989. nakon smrti Ruhollaha Khomeinija, vođe Islamske revolucije, i tokom više od tri decenije učvrstio teokratski sistem vlasti. Proširio je utjecaj šiitskog klera i izgradio Revolucionarnu gardu kao centralni stub države.

Na vanjskopolitičkom planu, Iran je pod njegovim vodstvom razvio mrežu regionalnih saveznika i paravojnih formacija.

Nuklearni program ostao je u središtu napetosti u vanjskopolitičkim odnosima, naročito nakon što su Sjedinjene Američke Države 2018. godine napustile međunarodni sporazum s Teheranom i ponovo uvele sankcije. Sukobi su kulminirali 2025. godine napadima na iranska nuklearna postrojenja.

Unutar zemlje, Khameneijevu vladavinu obilježili su talasi protesta i oštre represije. Od reformističkih demonstracija krajem 1990-ih, preko masovnih protesta 2009. i 2019. godine, do pobuna nakon smrti Mahse Amini 2022. i novih nemira 2025.

Khameneijeva smrt otvara neizvjesno poglavlje za Islamsku Republiku, a CIA je ranije upozorila Trumpa da bi ključnu ulogu u tranziciji mogla imati Revolucionarna garda.