Stručnjaci upozoravaju na rast broja presuda i mogući efekat na slobodu medija i javno informisanje
BiH, 6. maj 2026. - Sve češće sudske presude protiv novinara u Bosna i Hercegovina otvaraju pitanje granice između zaštite ugleda i slobode izražavanja, te da li pravosudni sistem u pojedinim slučajevima može dovesti do gušenja istraživačkog novinarstva.
O ovoj temi govorilo se na okruglom stolu koji su organizovali Centar za istraživačko novinarstvo i BIRN BiH, gdje su učesnici upozorili na sve veći broj presuda koje se odnose na klevetu i uklanjanje medijskog sadržaja.
Novinarka Leila Bičakčić ocijenila je da se praksa udaljava od evropskih standarda, posebno u dijelu koji se odnosi na pravo javnosti da zna i slobodu izražavanja.
Prema njenim riječima, sve je prisutnija praksa uklanjanja kompletnih tekstova sa portala nakon sudskih odluka, što se, kako navodi, može tumačiti kao oblik institucionalne cenzure.
Bičakčić je upozorila i na nove pravne interpretacije prema kojima se i pravna lica tretiraju kao subjekti koji mogu trpjeti „duševnu bol“, što, prema ocjeni učesnika, dodatno komplikuje procese u predmetima klevete.
Denis Džidić je istakao da se u pojedinim slučajevima teret dokazivanja prebacuje na novinare, koji moraju dokazivati potpunu tačnost objavljenih informacija, što odstupa od prakse Evropski sud za ljudska prava.
Učesnici panela upozorili su i na efekat autocenzure, navodeći da novinari zbog finansijskih i pravnih rizika sve češće izbjegavaju osjetljive teme, posebno one koje uključuju politički i ekonomski moćne aktere.
Također je istaknuto da izmjene zakona u pojedinim dijelovima zemlje i uvođenje krivičnih sankcija za klevetu dodatno utiču na medijsku slobodu i sigurnost novinara.
Zaključak diskusije bio je da balans između zaštite ugleda i slobode medija mora biti jasnije definisan u skladu s evropskim standardima, kako bi se očuvalo pravo javnosti na informisanje bez straha od represivnih posljedica.
