IRAN OBJAVIO 14 TAČAKA SPORAZUMA SA SAD-om: Navodno će neke sankcije biti ukinute, a Teheran dobiti milijarde dolara

-     Iranska novinska agencija Mehr, povezana s državom, u nedjelju je objavila ono što je opisala kao detalje nacrta memoranduma o razumijevanju od 14 tačaka između Teherana i Washingtona, koji predviđa oslobađanje 24 milijarde dolara zamrznute iranske imovine tokom 60-dnevnih pregovora...                                                                                                                                                                                                                                                       

WASHINGTON/TEHERAN/SARAJEVO, 15. juna - Navodni nacrt nije nezavisno potvrđen, a ni iranski ni američki zvaničnici nisu javno potvrdili njegov sadržaj. Čini se da odgovara verziji koju je Mehr prvi put objavio u petak.

Prema navodima Mehra, nacrt počinje trenutnim i trajnim okončanjem vojnih operacija na svim frontovima, uključujući Liban, uz američku obavezu da se neće miješati u unutrašnje poslove Irana i da će poštovati suverenitet Islamske Republike.

U izvještaju se navodi da bi se Washington obavezao na ukidanje pomorske blokade u roku od 30 dana, povlačenje snaga iz područja oko Irana te omogućavanje ponovnog otvaranja Hormuškog moreuza prema aranžmanima koje bi uspostavio Iran u istom periodu.

Nacrt također navodno predviđa oslobađanje 24 milijarde dolara zamrznute iranske imovine tokom 60-dnevnih pregovora, pri čemu bi polovina sredstava bila stavljena na raspolaganje prije početka pregovora. Međutim, Amerikanci kažu da će se o sankcijama tek razgovarati tokom 60-dnevnih pregovora.

Objava je uslijedila nakon što su regionalni i međunarodni lideri pozdravili vijesti o okvirnom sporazumu.

Premijer Katara Mohammed Al Thani, britanski premijer Keir Starmer i drugi zvaničnici javno su podržali ovaj pomak, dok je američki predsjednik Donald Trump sporazum opisao kao "odličan dogovor" koji će donijeti mir i sigurnost regiji te dovesti do ponovnog otvaranja Hormuškog moreuza. Jedna od politički najosjetljivijih odredbi odnosi se na obim budućih pregovora.

Prema Mehru, razgovori bi bili ograničeni na sudbinu obogaćenog uranija, aktivnosti obogaćivanja, ukidanje sankcija i ekonomsku obnovu. Iranski raketni program i podrška savezničkim oružanim grupama bili bi izričito isključeni iz pregovaračke agende.

Na ekonomskom planu, nacrt navodno predviđa suspenziju sankcija na iransku naftu, petrohemijske proizvode i povezani izvoz, čime bi Teheranu bio omogućen puni pristup ostvarenim prihodima. Također uključuje zahtjev da Sjedinjene Američke Države i njihovi saveznici predstave planove obnove za Iran u vrijednosti od najmanje 300 milijardi dolara.

Mehr navodi da bi dvije strane potom ušle u 60-dnevni period pregovora s ciljem postizanja konačnog sporazuma koji bi obuhvatio iranski nuklearni program i ukidanje primarnih i sekundarnih američkih sankcija, kao i ograničenja povezanih s Vijećem sigurnosti Ujedinjenih nacija i Međunarodnom agencijom za atomsku energiju (IAEA).

Prema navodnom okviru sporazuma, Iran bi ponovio svoju obavezu iz Ugovora o neširenju nuklearnog oružja da neće razvijati nuklearno oružje. Tokom pregovaračkog perioda, Sjedinjene Američke Države navodno se ne bi odlučile na dodatno raspoređivanje snaga u regiji niti na uvođenje novih sankcija.