Genocid u Srebrenici – najveći ratni zločin u Europi nakon Drugog svjetskog rata

 - Genocid u Srebrenici smatra se najtežim ratnim zločinom koji Europa nije upamtila od Drugog svjetskog rata. Eliminacija nesrpskog stanovništva, etničko čišćenje, srpsko političko i vojno rukovodstvo planiralo je nekoliko godina ranije kroz šest strateških ciljeva srpskog naroda koje je tzv. Skupština srpskog naroda u BiH usvojila u maju 1992. godine. Osim Podrinja, svirepa ubistva civila činjena su širom BiH. U Prijedoru i njegovoj okolici ubijeno je više od 3100 Bošnjaka i Hrvata, a njihova tijela potom su skrivena u brojnim masovnim grobnicama.

SREBRENICA, 06. jula - Naredne sedmice, i stanovnici Biljana obilježiće svoju Srebrenicu. 10. jula, u ovom malom mjestu, u jednom danu ubijeno je 260 civila. Tog jula 1992. godine, tada 16-godišnji Hasib Botonjić gledao je smrt u oči. Srbi, njegove komšije, ovaj put u uniformama i sa oružjem, izvodili su ljude iz kuća u Botonjićima, Biljanima i okolnim selima. Neke su već ubijali pred kućnim pragom, dok su većinu odvodili prema školi u Biljanima.

Hasib je preživio pogubljenje koje je uslijedilo 10. jula, kada su pripadnici 17. lake pješadijske brigade srpske vojske, u saradnji sa rezervnim i aktivnim policajcima, upali u Biljane i ubijali sve redom. U jednom danu izvršena je svirepa egzekucija oko 260 civila. U Botonjićima, u dijelu koji nosi naziv Kamen, ljudi su živi zapaljeni. Amar Botonjić rođen je puno kasnije, kada je saznao za svoju porodičnu tragediju.

Zločin u Biljanima jedan je od najvećih u BiH. Srpske vojne snage nisu poštedjele ni druga ključna mjesta gdje su civili ubijani, a potom skrivani u masovnim grobnicama. Najveća je ona nadomak Prijedora. Tomašica je krila ostatke više od 435 mještana prijedorskih sela Bišćani, Rizvanovići, Hambarine, Čarakovo, Zecovi i brojna druga.

Najteži ratni zločin počinjen je u julu 1995. godine u Srebrenici. Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju označio je ovaj zločin kao genocid koji je počinila vojska RS, ubivši najmanje 8372 Bošnjaka i dječaka s područja tadašnje UN-enklave Srebrenica. Genocid u Srebrenici potvrdio je i Međunarodni sud pravde. Srebreničane su planirano i sistematski ubili, a potom njihove skelete, s ciljem skrivanja zločina, raznosili pripadnici Vojske i policije Republike Srpske.

Genocidi su, tvrde stručnjaci i istraživači, uvijek planirani, sistematski izvedeni, iza njih stoje institucije koje potom razvijaju strategiju negiranja, a ne događaju se sami od sebe.

Ratko Mladić, zajedno sa Radovanom Karadžićem, osuđen je na doživotni zatvor za počinjeni genocid u Srebrenici. Dvadeset i devet godina nakon srebreničkog pokolja, Ujedinjeni narodi usvojili su rezoluciju kojom se 11. juli proglašava Međunarodnim danom sjećanja na genocid u Srebrenici, a kojom se također osuđuje negiranje genocida i veličanje osuđenih za ratne zločine.