FAZ nema dvojbi: Njemački konzervativci moraju prekinuti veze s Vučićem

-      U jučerašnjem nedjeljnom izdanju lista Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), novinar Michael Martens postavlja pitanje je li primjereno da Fondacija Konrad Adenauer i dalje bude partner sa SNS-om koji u Moskvi vidi saveznika...                                                                        

BERLIN, 15. septembra - Na početku teksta Michael Martens podsjeća na to da je njemački kancelar Friedrich Merz vrlo jasan kada govori o predsjedniku Ruske Federacije Vladimiru Putinu i citira njegovu izjavu da je Putin „možda najteži ratni zločinac našeg vremena“. 

U tekstu se navodi i kancelarov stav da Rusija pod Putinom ugrožava ukupni mir i cijelu Evropu. „A ono što kancelar i predsjednik Kršćansko-demokratske unije (CDU) kaže, Fondacija Konrad Adenauer (KAS) zapravo ne može ignorirati“.

U tekstu se objašnjava da je KAS formalno nezavisna, ali kao i svaka fondacija bliska nekoj stranci, ipak pripada tom političkom krugu. Martens objašnjava da je decenijama rada u regiji KAS stekao ugled, ali da u Srbiji upravo gubi dio tog ugleda, jer surađuje sa Srpskom naprednom strankom predsjednika Aleksandra Vučića koji „u sve većoj mjeri vlada autokratski i djeluje protiv EU-a“.

Ogorčenje zagovornika demokratije

U tekstu se podsjeća na to da je SNS od 2016. pridruženi član Evropske narodne stranke (EPP) koja okuplja demokršćanske i građansko-konzervativne stranke Evropske unije. 

„S druge strane, ta saradnja je u sve jasnijem kontrastu s ciljem podrške u jačanju demokratije. To izaziva ogorčenje kod onih Srba kojima su važni vladavina prava, podjela vlasti i medijsko izvještavanje na osnovi činjenica – ukratko, demokratija koja funkcionira.“

Martens navodi da, za razliku od njih, Vučić i SNS imaju koristi od saradnje s njemačkom konzervativnom fondacijom.

„Oni je sistemski koriste da sugeriraju kako su i dalje visoko cijenjeni na Zapadu.“ Autor se prisjeća pohvalnih riječi Ane Brnabić upućenih 2022. Fondaciji Konrad Adenauer kao „jednom od najvažnijih partnera srpske vlade“ i podsjeća na to da ista ta naprednjačka političarka sada studente koji protestuju naziva „teroristima“, a da Vučić svoje protivnike iz EU institucija naziva „ološem". „Vlada istodobno svojom suradnjom sa zapadnim organizacijama pobunjenim studentima sugerira: nemate šanse, Zapad je na našoj strani."

Stvarni i lažni prioriteti

Martens ne izostavlja ni aprilski sastanak bivšeg premijera i sadašnjeg predsjednika vladajuće stranke Miloša Vučevića sa šefom beogradskog ureda KAS-a i izvještaje koji su uslijedili u medijima pod kontrolom vlasti. U tekstu se citira Vučević koji je rekao da saradnja s njemačkim demokršćanima ostaje „jedan od vanjskopolitičkih prioriteta SNS-a“. Potom Martens konstatira: „Ipak, stvarni prioritet Vučića i njegovih ljudi izgleda već godinama leži više u Pekingu i Moskvi nego u Berlinu ili Bruxellesu“.

U tekstu se navode poznate poruke srpske vlasti koje Moskvi upućuje preko bliskog Vučićeva suradnika Aleksandra Vulina – o strateškom partnerstvu, istinskom prijateljstvu, ali i savezništvu s Putinovom Rusijom.

Nedjeljno izdanje Frankfurter Allgemeine Zeitunga uputilo je pitanje Fondaciji Konrad Adenauer kako objašnjava to što kancelar Merz naziva Putina ratnim zločincem i najvećom prijetnjom za mir u Evropi, dok zaklada bliska njegovoj stranci u Beogradu njeguje bliskost s vladom koja Putina vidi kao saveznika. Glasnogovornik je odgovorio: „Od oktobra 2022. suradnja s vladajućom Srpskom naprednom strankom kao članom Evropske pučke stranke fokusira se isključivo na politički dijalog, pri čemu se artikuliraju i različita i kritička stajališta.“ Međutim, od tih kritičkih stajališta u Beogradu se malo što vidi.“

„Fondacija riskira gubitak povjerenja mladih"

Autor je isto pitanje postavio nizu javnih ličnosti u Srbiji i, kako kaže, dobio munjevite odgovore u velikom broju, pa navodi samo neke, poput onih Sonje Biserko ili Filipa Ejdusa. Oni su sliku Vučića kao garanta stabilnosti koju njeguju evropski konzervativci nazvali iluzijom, pozivajući KAS da prekine saradnju s naprednjacima.

Martens navodi i riječi doktorandice Nevene Mijatović, sudionice stipendijskog skupa KAS-a početkom septembra: „Ako KAS želi ostati saveznik srpskog civilnog društva u razvoju demokratije, njegovi obrazovni programi moraju otvoreno tematizirati autoritarne prakse naprednjačkog režima i cijeniti akte građanskog otpora. U suprotnom, fondacija riskira da izgubi povjerenje mladih ili, još gore, da nenamjerno usmjeri njihovu lojalnost prema režimu koji razgrađuje demokratiju.“

Martens na kraju teksta kaže: „Izgleda da i u Evropskoj narodnoj stranci situaciju u Srbiji, nakon dugogodišnjeg usmjerenog okretanja glave, sada ocjenjuju kritičnije nego ranije.“ On navodi izjavu predsjednika Evropske narodne stranke Manfreda Webera da EPP ne zatvara oči pred onim što se događa u Srbiji. Weber je obećao da će već narednih dana „pokrenuti postupak protiv Vučića i članstva njegove stranke u našoj porodici“.

Autor zaključuje: „Mnogi građani Srbije, kojima je važna demokratska budućnost zemlje i potencijalno članstvo u EU, nadaju se da će KAS slijediti taj primjer i okončati partnerstvo sa SNS-om“.