EVROPA SPREMA „Plan B“: Šta ako SAD napuste NATO?

Rastu sumnje u pouzdanost Washingtona, evropski lideri razmatraju jačanje vlastitih vojnih kapaciteta i veću samostalnost u odbrani

NATO, 15. april 2026. - Prema analizi The Wall Street Journal, u Evropi sve više jača ideja o alternativnom sigurnosnom okviru u slučaju da NATO ostane bez ključne podrške Sjedinjene Američke Države. Ovaj neformalni koncept, koji pojedini zvaničnici nazivaju „Evropski NATO“, ima za cilj očuvanje sigurnosti kontinenta kroz postojeće strukture, ali uz znatno veće evropsko liderstvo.

Plan je dobio dodatni zamah nakon promjene stava Njemačke, koja se ranije protivila ideji samostalnijeg evropskog vojnog djelovanja. Pod vodstvom kancelara Friedrich Merz, Berlin sada aktivno učestvuje u razgovorima o jačanju evropske odbrambene autonomije.

Ove inicijative dolaze u trenutku pojačanih tenzija sa američkom administracijom predsjednika Donalda Trumpa, koji je u više navrata dovodio u pitanje američku posvećenost saveznicima, pa čak i prijetio povlačenjem iz NATO-a. Takva retorika dodatno je uzdrmala povjerenje evropskih partnera i ubrzala razgovore o alternativama.

Prema dostupnim informacijama, evropski zvaničnici već razmatraju konkretne korake: preuzimanje ključnih komandnih pozicija unutar NATO struktura, povećanje vojnih budžeta, kao i razvoj sopstvenih kapaciteta u oblastima logistike, obavještajnog rada i protivraketne odbrane.

Generalni sekretar NATO-a Mark Rutte poručio je da Alijansa mora postati „više evropska kako bi ostala transatlantska“, naglašavajući potrebu za ravnomjernijom raspodjelom odgovornosti.

Jedan od najvećih izazova ostaje pitanje nuklearnog odvraćanja, koje je do sada u velikoj mjeri zavisilo od američkih kapaciteta. U tom kontekstu, Francuska i Ujedinjeno Kraljevstvo razmatraju proširenje svojih uloga kako bi osigurale dodatnu zaštitu evropskih saveznika.

Iako zvaničnici naglašavaju da cilj nije stvaranje konkurencije NATO-u, već očuvanje njegove funkcionalnosti, jasno je da Evropa sve ozbiljnije razmatra scenarij u kojem će morati samostalno garantovati vlastitu sigurnost.